روش علمي

تعریف روش علمی[1] : روشی که معمولاً محققان برای حل علمی مسائل و یافتن پاسخ پرسش های خود استفاده می کنند.

·         مراحل روش علمی :

1-      تعریف مسئله

2-      جمع آوری اطلاعات

3-      فرضیه سازی

4-      آزمایش فرضیه

5-      ثبت یافته ها

6-      تفسیر یافته ها، نتیجه گیری و نظریه سازی

7-      انتشار گزارش

·         تعریف مسئله : در این مرحله پرسش مورد نظر با دقت و به طور واضح تعریف می شود. این مرحله، مرحله ی لازم و ضروری است.

·         جمع آوری اطلاعات : در این مرحله کلیه اطلاعات لازم در مورد مسئله ی مورد نظر جمع آوری می شود.

o        محققان معمولاً کارهای خود را از صفر شروع نمی کنند. زیرا کارهای یک محقق اساس کار محقق دیگر است.

o        منابع جمع آوری اطلاعات : مراجعه به کتاب ها، مجله های علمی، مقالات و اینترنت.

o        یکی از مهمترین روش های جمع آوری اطلاعات، مشاهده و آزمایش است.

·         فرضیه : حدس و گمانی که بر پایه ی اطلاعات به دست آمده درباره ی علت پدیده ای زده می شود.

·         آزمایش فرضیه : برای درستی یا نادرستی فرضیه آن را آزمایش می کنند.

·         ثبت یافته ها : تمام مراحل آزمایش و مشاهدات حاصل باید ثبت شوند.

·         نتیجه گیری ، تفسیر و نظریه سازی : تفسیر نتایج آزمایش در این مرحله انجام می شود.  در صورتی که نتایج آزمایش درستی فرضیه را ثابت نماید، فرضیه تبدیل به نظریه می شود.

·         انتشار گزارش : جهت آگاهی دیگران نتایج آزمایشات به صورت مقالات علمی در مجلات (ژورنال ها[2] ) علمی چاپ و یا در سمینار ها و کتاب ها منتشر می گردد.

·         مهمترین قسمت های روش علمی عبارتند از تعریف مسئله، مشاهده و تفسیر مشاهدات است.

·         روش علمی فقط برای موضوع هایی بکار می رود که بتوان آن را در آزمایشگاه یا در طبیعت، مشاهده، اندازه گیری یا آزمایش کرد.

مثالی از کاربرد روش علمی

o        تفکر خلق الساعه[3]: پیدایش خود به خودی ماده ی زنده .